Najwyższa estakada w Polsce połączyła brzegi doliny. ES-26 na S19 między Żarnową a Godową ma filary po 80 metrów

Na Pogórzu Strzyżowskim, między wsiami Żarnowa i Godowa w gminie Strzyżów (powiat strzyżowski, Podkarpacie), wykonawca drogi ekspresowej S19 domknął jeden z najtrudniejszych etapów budowy. Pod koniec października 2026 r. GDDKiA w Rzeszowie poinformowała, że zakończono betonowanie ustroju nośnego estakady ES-26 na jezdni prowadzącej w stronę Barwinka. Oznacza to, że betonowe wsporniki wyprowadzane z kolejnych filarów spotkały się nad doliną i pierwsza nitka jest ciągła na całej długości.

ES-26 to część odcinka Babica - Jawornik o długości 11,6 km, fragmentu szlaku Via Carpatia, który ma połączyć Rzeszów z granicą słowacką w Barwinku.

Liczby, które robią wrażenie

Estakada składa się z dwóch bliźniaczych obiektów, po jednym dla każdego kierunku ruchu. Według GDDKiA (komunikat z 27 października 2026 r.):

• długość: 1082 m, szerokość: 29 m,
• przęsła: osiem, najdłuższe ma 188 m rozpiętości,
• wysokość: najwyższe filary sięgają 80 m, co ma uczynić ES-26 najwyższą estakadą w Polsce,
• podpory: 51 800 m³ betonu i 9250 t stali, ukończone w marcu 2026 r.,
• pierwszy ustrój nośny: 16 525 m³ betonu (ponad 2000 kursów betonowozów), 3572 t stali zbrojeniowej i 860 t stali sprężającej.

Drogowcy sami szukają porównań: pod najwyższym filarem zmieściłaby się wieża Bazyliki Mariackiej w Krakowie, a także rakieta Falcon 9, która ma około 70 m wysokości. Fundamenty w najtrudniejszych miejscach opierają się na palach o średnicy 1,5 m i długości do 42 m (dane GDDKiA z lutego 2024 r.).

Jak buduje się most 80 metrów nad ziemią

Przy takiej wysokości nie da się podeprzeć konstrukcji od dołu, dlatego główną część estakady wykonano metodą nawisową (wspornikową). Na szczycie filara powstaje pierwszy fragment ustroju, a potem specjalne wózki formujące przesuwają się na zewnątrz i betonują kolejne segmenty, symetrycznie w obie strony. Konstrukcja rośnie jak waga z dwoma ramionami, aż wsporniki z sąsiednich filarów spotkają się w połowie przęsła. Ten moment inżynierowie nazywają zwarciem.

Część ustroju, tam gdzie pozwalał teren, powstała na tradycyjnych rusztowaniach stacjonarnych. Filary rosły w samowznoszących się deskowaniach, a stal na plac budowy podawało pięć żurawi wieżowych. Beton tłoczono na wysokość rurociągami prowadzonymi wzdłuż filarów. Teraz zaczyna się budowa drugiej nitki, w stronę Rzeszowa. Gotowa pierwsza estakada posłuży jako droga technologiczna dla betonowozów, co ma uprościć logistykę.

Odcinek Babica - Jawornik: koszt, wykonawca, postęp

Umowę w formule „projektuj i buduj” GDDKiA podpisała 14 lutego 2022 r. z firmą Intercor z Zawiercia. Kontrakt jest wart 1,019 mld zł netto, czyli 1,253 mld zł brutto. W lipcu 2026 r. strony podpisały aneks waloryzacyjny: z powodu wzrostu cen materiałów i energii po wybuchu wojny w Ukrainie limit waloryzacji podniesiono z 15 do 25 proc., a maksymalna wartość zobowiązania wzrosła do około 1,59 mld zł (ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym UE z 14 lipca 2026 r.). Nadzór sprawuje konsorcjum Arcus i Inwest-Complex. Inwestycja ma dofinansowanie z programu FEnIKS.

Na 11,6 km trasy powstaje 17 obiektów inżynierskich: osiem estakad, pięć wiaduktów i cztery przejścia dla zwierząt. Estakady to około 30 proc. długości drogi. W projekcie są też węzeł Strzyżów - Żarnowa, Miejsce Obsługi Podróżnych Jawornik oraz tymczasowy łącznik z drogą krajową nr 19 w Jaworniku.

Według GDDKiA (27 października 2026 r.) cały odcinek jest gotowy w ponad 80 proc., roboty mostowe w ponad 90 proc., a drogowe w prawie 70 proc. Na początku października zwarto też drugą co do wielkości estakadę ES-24 w Żarnowej (prawie 460 m), a ustrój nośny ma już siedem z ośmiu estakad. Dwa z pięciu wiaduktów drogowych są już oddane do ruchu.

Kiedy pojedziemy?

Tu jest najwięcej znaków zapytania. W 2024 r. GDDKiA podawała, że roboty potrwają 26 miesięcy (bez przerw zimowych), co dawało wrzesień 2026 r. Ten termin minął, a w komunikatach z 2026 r. nowej daty otwarcia nie znaleźliśmy. Przy zaawansowaniu na poziomie 80 proc. i dopiero rozpoczętej drugiej nitce ES-26 realne jest oddanie odcinka w 2027 roku, ale to nasza ocena, nie oficjalna deklaracja.

Ważny jest też sąsiedni odcinek Rzeszów Południe - Babica z ponad 2-kilometrowym tunelem. Buduje go konsorcjum Mostostal Warszawa i Acciona, a według informacji z grudnia 2025 r. ma być gotowy w 2028 r. Dopóki go nie ma, ekspresówka z Rzeszowa nie dojedzie do Babicy, a ruch w stronę Krosna i Barwinka nadal będzie korzystał w dużej mierze z DK19. GDDKiA nie podała też, o ile skróci się czas przejazdu.

Co to oznacza dla mieszkańców regionu

Dla gminy Strzyżów i okolic najważniejszy będzie węzeł Strzyżów - Żarnowa, połączony z drogą powiatową nr 1931R. Po otwarciu całej S19 miasto, które dziś leży z boku głównych tras, zyska bezpośredni wjazd na ekspresówkę w stronę Rzeszowa i lotniska Jasionka oraz na południe, ku Słowacji. To argument dla osób, które rozważają dom lub działkę na Pogórzu i dojazdy do pracy w Rzeszowie.

Pełny efekt odczują kierowcy dopiero po zamknięciu luki Rzeszów Południe - Babica. Zanim ktoś kupi nieruchomość z myślą o szybkim dojeździe, warto sprawdzić aktualny harmonogram na stronie GDDKiA w Rzeszowie. Do tematu wrócimy, gdy drogowcy podadzą termin otwarcia odcinka Babica - Jawornik.