Radom w pikselowym 3D. Na Pixelmap zobaczysz miasto Kazimierza Wielkiego w murach i sejm z 1505 roku

Ceglane mury wokół Rynku, zamek królewski przy farze, kościół Bernardynów za bramą, a dalej Śródmieście, dworzec i osiedla z wielkiej płyty. Wszystko ułożone z pikseli jak w starej grze komputerowej. Radom dołączył do Pixelmap, pikselowej mapy 3D na zaadresowani.pl, na której są już Toruń, Bydgoszcz i Łódź.

Miasto można oglądać z każdej strony, przejechać je, przelecieć nad nim i cofnąć się o ponad sześćset lat. Mapa działa w przeglądarce, bez instalowania czegokolwiek: Pixelmap Radom.

Siedem epok na osi czasu

Na dole ekranu jest oś czasu. Po wybraniu roku mapa przebudowuje się i pokazuje Radom taki, jakim mógł być w danej epoce, a karta kroniki opisuje, co działo się wtedy w mieście.

Pierwsza epoka to rok 1370. Około 1340 roku król Kazimierz Wielki założył na wschód od dawnego grodu na Piotrówce i Starego Radomia nowe miasto z prostokątnym rynkiem i ratuszem. Na mapie widać ceglany mur długi na około 1100 metrów z bramami Krakowską, Piotrkowską i Lubelską, zamek królewski w narożniku murów i farę św. Jana. Domy mieszczan są jeszcze drewniane, a na zachodzie, wokół kościoła św. Wacława, dalej żyje Stary Radom.

W 1505 roku na zamku w Radomiu obradował sejm, który uchwalił konstytucję Nihil novi: odtąd król nie mógł wprowadzać nowych praw bez zgody szlachty. Przy Rynku stoją już pierwsze murowane kamienice, a za murami, na wschód od miasta, bernardyni kończą budowę murowanego kościoła i klasztoru.

Epoka 1660 pokazuje miasto po potopie szwedzkim. Radom niszczyły zaraza z 1622 roku i pożar z 1628 roku, a w 1655 roku spłonął zamek i wycofujący się Szwedzi podpalili miasto. Około 1660 roku zostało w nim tylko 37 domów i niecałe 400 mieszkańców.

Kolejne epoki pokazują, jak Radom wychodzi poza dawne mury:

• 1890, miasto gubernialne - Radom jest stolicą guberni radomskiej. Zrujnowane mury rozebrano, stoją gmach Komisji Województwa Sandomierskiego Antonia Corazziego i ratusz Henryka Marconiego, a od 1885 roku przez miasto biegnie kolej iwangorodzko-dąbrowska.
• 1938, miasto Fabryki Broni - w latach 1923-1927 powstała Fabryka Broni, w której produkowano m.in. pistolet Vis, a Radom znalazł się w Centralnym Okręgu Przemysłowym i ma ponad 90 tysięcy mieszkańców.
• 1980, Radom w PRL - na Ustroniu, Michałowie, Borkach i Gołębiowie powstają osiedla z wielkiej płyty, zakłady „Łucznik” produkują broń, maszyny do szycia i do pisania, a w czerwcu 1976 roku robotnicy wyszli na ulice w proteście przeciw podwyżkom cen.
• Dziś - z Miasta Kazimierzowskiego zostały układ ulic z Rynkiem, fara, fragmenty murów i resztki zamku, a na lotnisku w Sadkowie od 2023 roku działa cywilny terminal.

Od XIX wieku budynki pojawiają się na mapie według szacowanego roku powstania, zależnie od tego, kiedy zabudowywała się dana dzielnica.

Zobacz galerię
(3 zdj.)

Dawne epoki to rekonstrukcje poglądowe. Przebieg murów dopasowano do zachowanych fragmentów, a resztę odtworzono na podstawie publicznych informacji o historii miasta, a nie dokładnych planów sprzed stuleci. Jeśli ktoś zauważy błąd, w karcie kroniki jest link do zgłoszenia go redakcji.

Wycieczka po Radomiu Kazimierza Wielkiego

W menu Wycieczki czeka trasa „Radom Kazimierza Wielkiego”. Mapa przenosi się do 1505 roku, a kamera sama przelatuje między przystankami:

• Rynek i ratusz - ratusz stał na środku Rynku od czasów Kazimierza Wielkiego do 1819 roku,
• Zamek królewski - zbudowany w latach 1340-1350, tu w 1505 roku obradował sejm,
• Fara św. Jana - kościół parafialny Miasta Kazimierzowskiego,
• Brama Krakowska - południowa brama przy dzisiejszych ulicach Wałowej i Krakowskiej,
• Bernardyni - gotycki kościół św. Katarzyny z klasztorem, ukończony na początku XVI wieku,
• Stary Radom - osada przy kościele św. Wacława, starsza od miasta Kazimierza.

Po kliknięciu w zabytek na mapie wyświetla się jego krótka historia, np. o Kolegium Pijarów, w którym dziś działa Muzeum im. Jacka Malczewskiego, albo o Grodzisku Piotrówka.

Wozem konnym, maluchem albo balonem

W menu Pojazdy można wybrać, czym poruszać się po mieście: autem, helikopterem, samolotem, łódką, balonem, rowerem albo pieszo. Start wybiera się kliknięciem na mapie.

Pojazdy dopasowują się do epoki: w średniowiecznym Radomiu jeździ wóz konny, w XIX wieku dorożka, w PRL maluch, a przed 1950 rokiem zamiast helikoptera nad miastem szybuje bocian. Samoloty latają dopiero od XX wieku. Na telefonie pojazdem steruje się wirtualnymi joystickami.

Do tego dochodzą zmiana pory dnia i roku, wyszukiwarka ulic i miejsc oraz tryb fotograficzny, w którym miasto wygląda jak makieta.

Skąd dane

Budynki, ulice, tereny zielone i wody pochodzą z OpenStreetMap, otwartej mapy tworzonej przez społeczność (dane: © autorzy OpenStreetMap, licencja ODbL). Opisy epok i zabytków przygotowała redakcja zaadresowani.pl na podstawie publicznych informacji o historii Radomia.

Co to oznacza dla mieszkańców

• Mieszkańcy zobaczą, gdzie biegły mury Miasta Kazimierzowskiego i jak z czasem rosły kolejne dzielnice.
• Szukający mieszkania obejrzą z góry okolicę: parki, tory, dworzec i odległość do centrum.
• Nauczyciele i uczniowie dostają pomoc do lekcji o sejmie radomskim, potopie szwedzkim czy Czerwcu 1976.
• Turyści mogą przed przyjazdem przejść wirtualną trasę po zabytkach.

Radom w Pixelmap jest pod adresem zaadresowani.pl/pixelmap/radom. Jeśli masz pomysł, co jeszcze powinno się na niej znaleźć, napisz do nas.