Ruina na ulicy Szosa Chełmińska

W jednym z artykułów na naszej stronie został poruszony temat związany z niszczejącym dziedzictwem Twierdzy Toruń. Cześć dawnych obiektów została wykorzystana jako różnorodne obiekty użytkowe, natomiast wiele z nich dalej jest pozbawiona odpowiedniej opieki i zainteresowania, przez co stopniowo niszczeją i popadają w ruinę.
Miasto Kopernika posiada wiele budowli wybudowanych w okresie, kiedy należał on do państwa pruskiego. Cześć z nich jest w dalszym ciągu zamieszkała, jednak niestety niektóre z nich, jak w przypadku Twierdzy Toruń, dalej obracają się w ruinę lub zostały zlikwidowane np.: podczas przebudowy Chełmińskiego Przedmieścia.
Jednym z przykładów zaniedbanego budynku jest zabytkowy dom przy ulicy Szosa Chełmińska 72. Pamiętam czasy, kiedy ten dom znajdował się w dużo lepszym stanie oraz był jeszcze zamieszkany. Zabudowa widoczna z daleka, aktualnie jest ponurym elementem jednej z głównych ulic miasta. Rudera nie tylko wpływa na estetykę osiedla oraz miasta, ale również świadczy o braku zainteresowania i podtrzymania historii Torunia poprzez kluczowe zabytkowe budynki.

Co zostało z zabytkowej zabudowy?

Budynek przy ulicy Szosa Chełmińska 72 to trzykondygnacyjny dom wielorodzinny, wybudowany w roku 1889 lub 1900. Jest utrzymany w estetyce typowej dla prefabrykowanych systemów konstrukcyjnych. Zachował również pierwotną bryłę, układ elewacji, część stolarki oraz charakterystyczny piętrowy ganek.
Pomimo zachowanych elementów minionej architektury, zabudowa znajduję się w tragicznym stanie, a jej dalsze eskalacje mogą powodować pobliskie inwestycję. Budynek jest jednak istotnym elementem skupiska zabudowy szkieletowej w rejonie ulic Szosa Chełmińska i Podgórna, stanowiąc niszczejące świadectwo dawnego krajobrazu architektonicznego miasta.

Sytuacja pruskiego budynku

Budynek przy ul. Szosa Chełmińska 72 wymaga generalnego remontu, który mógłby zahamować postępującą degradację zabytkowego domu. Sytuację komplikuje jednak fakt, dotyczący właściciela posiadłości. Nieruchomość nie należy do gminy, co stanowi istotną przeszkodę w podejmowaniu jakichkolwiek działań naprawczych. Kwestie własnościowe ograniczają niestety możliwości interwencji ze strony miasta. 

W mieście Kopernika znajdują się również inne obiekty związane z architekturą pruską. Tuż obok opisywanego budynku znajduję się kolejne zabudowanie, który jest obecnie użytkowe jednak również wymagało by remontu lub rewitalizacji.

Jesienią 2024 roku prezydent Torunia Paweł Gulewski powołał zespół, który miał za zadanie opracować standardy rewitalizacji i ochrony budownictwa szkieletowego (muru pruskiego) na terenie miasta. Pomysł może dać nadzieję na lepszą ochronę oraz rewitalizację historycznych budynków miasta, które słynie również z pruskiej historii tego regionu. Pozostaje jednak pytanie, czy zapowiadane deklaracje przełożą się na konkretne działania i zostaną rzeczywiście zrealizowane? Czy władze Torunia sprostają zadaniu ochrony i rewitalizacji cennych historycznych zabytków stanowiących codzienny krajobraz miast?