Rymanów-Zdrój, założony pod koniec XIX wieku przez Annę z Działyńskich i Stanisława Potockich, od początku przyciągał elitę artystyczną i intelektualną Młodej Polski. Wśród malowniczych wzgórz i parkowych alei leczyły się takie osobistości jak Kornel Makuszyński, Kazimierz Przerwa-Tetmajer czy Stanisław Wyspiański. To właśnie autor „Wesela” latem 1901 i 1903 roku przebywał tu na kuracjach, szukając ratunku dla nadwerężonego zdrowia i odnajdując spokój w progach drewnianej willi „Leliwa”. Przez ostatnie dekady opuszczony budynek powoli niszczał, niszczony przez ząb czasu i zapomnienie. Dziś nadszedł przełom – rusza projekt, który połączy pietyzm dla XIX-wiecznej architektury z najnowocześniejszą medycyną XXI wieku.
Sztuka, historia i wielka inwestycja
Odbudowa i modernizacja „Leliwy” to jedno z najbardziej wyczekiwanych przedsięwzięć konserwatorsko-medycznych na Podkarpaciu:
─ Budżet i finansowanie: Całkowity koszt projektu opiewa na blisko 15 mln zł. Kluczowym motorem napędowym jest dofinansowanie w wysokości ponad 13,3 mln zł przyznane z programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia.
─ Stan obecny: Budynek przez lata stał nieużytkowany i zamknięty, a jego drewniana konstrukcja wymagała natychmiastowej interwencji ratunkowej. Realizacja inwestycji ma potrwać do 31 października 2028 roku.
─ Pojemność i funkcja medyczna: Po zakończeniu prac w zabytkowych wnętrzach powstanie 52 miejsc noclegowych. Większość z nich posłuży kuracjuszom realizującym świadczenia zdrowotne w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ).
─ Pionierska dostępność dla głuchych i niedosłyszących: Obiekt zostanie wyposażony w zaawansowany sprzęt ułatwiający pobyt oraz zabiegi osobom z niepełnosprawnościami słuchu. W budynku znajdą się m.in.:
Tablice interaktywne i tablety symultanicznie tłumaczące komunikaty na język migowy.
Pętle indukcyjne wspomagające aparaty słuchowe.
Specjalistyczny system alarmowy i powiadamiania oparty na wibracjach oraz sygnałach świetlnych.
─ Otoczenie i infrastruktura: Projekt przewiduje także zagospodarowanie terenu wokół sanatorium – powstaną nowe alejki rekreacyjne, plenerowe strefy wypoczynku z ławeczkami oraz odnowiony ciąg spacerowy wpisany w krajobraz Parku Zdrojowego.
article_inlineFormaty: Billboard 728×90 / Double Billboard 970×90 / Double-sized Billboard 970×250 / Rectangle 300×250 / Large Rectangle 336×280 / Square 300×300✅ Wyświetlana: Zaadresowani boxZapach żywicy, szept historii i przestrzeń bez barier
Gdy spaceruje się ścieżkami rymanowskiego Parku Zdrojowego, pośród szumu rzeki Tabor i zapachu gęstych, iglastych lasów, drewniana sylwetka „Leliwy” od razu przyciąga wzrok. Jest w tym budynku nieuchwytna nuta nostalgii – jakby w misternie rzeźbionych, gankowych ornamentach wciąż uwięziony był duch przełomu wieków. Łatwo wyobrazić sobie Stanisława Wyspiańskiego, który oparty o drewnianą balustradę szkicował Rymanów w swoich notatnikach, szukając oddechu w walce z nieuleczalną chorobą.
Odbudowa „Leliwy” to powrót do czasów, gdy architektura leczyła zanim pacjent trafił do gabinetu lekarskiego. Zniszczone deski i zacienione ganki znów wypełnią się ciepłym światłem i zapachem świeżego drewna. Najpiękniejszy w tej przemianie jest jednak jej głęboki humanizm. Budynek, który kiedyś dawał ukojenie artystom Młodej Polski, stanie się domem pełnym zrozumienia dla osób żyjących w świecie ciszy – miejscem, gdzie nowoczesna technologia i zabytkowa dusza podają sobie ręce.
Patrząc na to ujęcie, czuje się absolutną kojącą lekkość i spokój kurortowego popołudnia. Strzelający w górę strumień fontanny rozsypuje w rozedrganym, słonecznym powietrzu chłodną mgiełkę, której cichy szum zdaje się wyciszać cały zgiełk świata.
Feeria soczystych, czerwonych kwiatów i kojący cień starych drzew tworzą ramę dla drewnianego, zdrojowego gmachu, z którego bije niewymuszony wdzięk dawnych lat. To przestrzeń stworzona do niespiesznych spacerów, głębokich oddechów czystym powietrzem i zatrzymania się choćby na chwilę, by poczuć miękki, ukochany rytm uzdrowiskowego życia.
Synergia historii, medycyny i lokalnego rozwoju
Projekt odbudowy sanatorium „Leliwa” stanowi modelowy przykład tego, jak fundusze unijne mogą napędzać rozwój regionalnego turystyki medycznej i kultury.
Dla Mieszkańców, Pacjentów i Społeczności Lokalnej
Przełomowa oferta medyczna: Otwarcie dedykowanego ośrodka ze wsparciem dla osób głuchych i niedosłyszących wypełnia ogromną lukę na mapie polskiego lecznictwa uzdrowiskowego.
Ochrona dziedzictwa kulturowego: Ocalenie ikonicznej drewnianej willi przywraca tożsamość architektoniczną Rymanowa-Zdroju i wzbogaca ofertę turystyczno-historyczną.
Nowa przestrzeń publiczna: Zmodernizowane ścieżki rekreacyjne i tereny zielone wokół budynku posłużą wszystkim kuracjuszom oraz mieszkańcom gminy.
Dla Inwestorów, Uzdrowiska i Regionu
Wzrost prestiżu i potencjału Uzdrowiska Rymanów: Nowoczesna baza 52 miejsc sanatoryjnych z kontraktem NFZ to gwarancja stabilnych przychodów oraz wzmocnienie pozycji kurortu w skali kraju.
Niewykorzystany dotąd impuls turystyczny: Wykorzystanie postaci Stanisława Wyspiańskiego jako patrona duchowego obiektu stwarza doskonały potencjał dla marketingu kulturowego i turystyki kulturowej.
Efekt synergii: Dofinansowanie pokrywające niemal 90% kosztów inwestycji pozwala na realizację trudnego, kosztownego projektu konserwatorskiego bez obciążania bieżącego budżetu spółki.
Ponadczasowa misja Rymanowa
Odbudowa willi „Leliwa” przywraca Rymanowowi-Zdrojowi jego najważniejszą misję: bycie azylem, w którym historia, przyroda i architektura służą człowiekowi. Dzięki połączeniu XIX-wiecznego kunsztu z innowacyjnymi technologiami dostępowymi, miejsce, w którym niegdyś leczył się Stanisław Wyspiański, znów stanie się dumnym symbolem polskiego lecznictwa uzdrowiskowego.
Komentarze (0)
Zaloguj się, aby dodać komentarz i dołączyć do rozmowy.
Zaloguj sięNikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.