Historia Starych Bielan - Stacja Pomp

Stacja Stare Bielany powstała w XIX wieku w latach dziewięćdziesiątych zaprojektowana przez architekta inż. Heinricha Metzgera. Została umieszczona w znacznej części na terenie folwarku rodziny Elsnerów, której cmentarz znajduję się obecnie na terenie obiektu.

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów stacji Stare Bielany jest Wieża Ciśnień utrzymana w stylu architektury neogotyckiej. Na wysokości około 30 metrów pod jej sklepieniem znajduję się zbiornik o pojemności 400 metrów sześciennych, który służył do stabilizacji ciśnienia w sieci wodociągowej.
Kolejnym interesującym budynkiem w kompleksie stacji jest Hala Pomp. W początkowym okresie jej działalności zainstalowano w niej parowe silniki, które z czasem zamieniono na silniki elektryczne. Napędzały dwie pompy tłokowe o wydajności 150 metrów sześciennych na godzinę. Niemal całodobowa praca obu pomp zapewniała sprawne i elastyczne rozprowadzenie wody. Do Hali Pomp dobudowano kotłownie oraz rozdzielnie.

W pozostałej części kompleksu wydzielono Budynek Komory Zasuw oraz również cztery wieżyczki. W wieżyczkach zainstalowano wodowskazy, które informowały o stanie napełnienia dwóch podziemnych zbiorników o pojemności 400 metrów sześciennych. Budynek Komory Zasuw oraz wieżyczki pozwalały na kontrolę przepływu wody i jej magazynowanie. Na terenie kompleksu wybudowano dwukondygnacyjny Budynek Mieszkalno-Służbowy przeznaczony dla pracowników stacji oraz mniejszy Budynek Gospodarczy, w którym trzymano pasze, zwierzęta oraz znajdował się tam niewielki warsztat.

Pozostałą część obiektu zajmował las oraz staw, do którego odprowadzano nadmiar wody w sytuacji napełnienia zbiorników podziemnych i zbiornika z Wieży Ciśnień. Cały kompleks został otoczony ogrodzeniem i przekazany do eksploatacji przedsiębiorstwu WASSERWERK DER STADT THORN, utworzonemu w roku 1893.

Na stronie Toruńskich Wodociągów dostępna jest mapa obiektu oraz możliwość wirtualnego zwiedzenia stacji Stare Bielany.

Materiał ze strony Toruńskie Wodociągi
Zaadresowani box
fot. Julia Wiśniewska

Inwestycja na zabytkowym terenie

W ubiegłym roku na terenie zabytkowej, a jednocześnie dalej funkcjonującej stacji Stare Bielany rozpoczęto inwestycję dotycząca prac modernizacyjnych. W ramach modernizacji została wyłączona dotychczasowa pompa wody, którą zastąpiła w pełni automatyczna instalacja działająca bez zbiorników. Planowane prace obejmują wymianę instalacji podziemnych i nadziemnych, a także montaż systemu zasilania energetycznego i automatyki. Celem projektu jest zwiększenie efektywności i niezawodności przepompowni wody.

Wystawa Techniki Wodociągowej I Kanalizacyjnej

Na terenie stacji Stare Bielany w ramach pozyskania środków unijnych z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020, została przeprowadzona rewitalizacja zabytkowych obiektów oraz wykorzystania ich w celach wystawienniczych. W jednym z budynków znajdujących się na terenie kompleksu powstała wystawa poświęcona technice wodociągowej i kanalizacyjnej. Wystawa związana jest z tematyką wodociągów, a każdy z pokoi przybliża odwiedzającym różnorodne zagadnienia: Skąd ta woda i dlaczego jest czysta?, Co w rurach piszczy?, Kłopotliwy temat nieczystości, Gdzie trafiają miejskie ścieki?, Czasy się zmieniają, a woda płynie dalej… Na zakończeniu wystawy można obejrzeć film o historii stacji Stare Bielany. Serdecznie zachęcam do odwiedzenia wystawy, jak i również stacji Stare Bielany, która stanowi istotny elementem turystycznej trasy zabytków techniki i inżynierii przemysłowej Kujaw i Pomorza!

Zdjęcie ulotki Wystawy techniki Wodociągowej I Kanalizacyjnej w stacji wodociągowej Stare Bielany. Autor: Julia Wiśniewska
fot. Julia Wiśniewska